
Sağlık Bakanı Fahrettin
Koca, Sağlık Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2020 yılı bütçesinin
görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunum yaptı.
Koca, artan nüfusu ile dinamik bir yapı gösteren Türkiye'nin,
uzayan yaşam süresi ile birlikte de hızla yaşlanan bir nüfusa sahip olduğunu
belirtti.
Türkiye'nin göç kavşağında bulunması, yakın komşularındaki
güvenlik sorunu gibi hususların, sağlık hizmetlerinin yaygınlığı ve
sürdürülebilirliği konusunda son derece dinamik olmayı gerektirdiğine işaret
eden Koca, önceliklerinin topluma yönelik koruyucu sağlık hizmetleri olduğunu
vurguladı.
Koca, son yıllarda yapılan çalışmalar ile sağlık hizmetine
erişemeyen vatandaşın kalmadığını ifade ederek, yapılan yenilik ve
uygulamaların ilgiliyle izlendiğini söyledi.
İnsanı temel alan bir sağlık politikasının bundan sonra da
izlenmeye devam edeceğinin altını çizen Koca, "Nihai vizyonumuz, tüm
toplum olarak sağlıklı hayat tarzının benimsendiği, herkesin sağlık hakkının
korunduğu, ihtiyaç halindeki herkesin vaktinde ve kaliteli sağlık hizmetine
kolayca erişebildiği bir Türkiye'ye sahip olmaktır." diye konuştu.
Fahrettin Koca, sağlık hizmetlerinin ve hizmet birimlerinin
sayısının artırılması değil nitelikli sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi yönünde
de büyük çaba harcandığını dile getirerek, bugün itibarıyla 928 hastane, 132
ağız ve diş sağlığı merkezi, 511 diyaliz merkezi, 15 üremeye yardımcı tedavi
merkezi, 2 bin 840 acil yardım istasyonu, 7 bin 991 aile sağlığı merkezi, 973
ilçe sağlık müdürlüğü ve toplum sağlığı merkezi ile 172 toplum ruh sağlığı
merkezinde hizmet verildiğini anlattı.
2016'dan itibaren 10 şehir hastanesinin faaliyete geçtiğini
anımsatan Koca, bu hastane kampüsleri ile üniversitelerin iş birliği
marifetiyle oluşturulacak mükemmeliyet merkezlerinin alt yapılarını
hazırladıklarını bildirdi.
Koca, 1 milyonu aşan sağlık çalışanı ile 82 milyonu aşkın
vatandaşa hızlı ve kaliteli sağlık hizmeti sunulduğunu belirterek, hekim
ihtiyacını mevcut öğrenci kontenjanlarıyla 10 yıl içerisinde yakalamayı
hedeflediklerini söyledi.
"Sağlığa
ayrılan kaynak artırılmalı"
Türkiye'nin birçok ülkeyle kıyaslandığında sağlık için
ayırabildiği kaynakların oldukça sınırlı olduğuna işaret eden Koca, Gayrı Safi
Yurtiçi Hasıla içindeki paya göre sağlık harcamalarının gelişmiş ülkelerin
altında olmasına rağmen, en kapsamlı sağlık hizmeti sunan ülke konumunda
olduğunun altını çizdi.
Sağlık Bakanı Koca, daha iyi bir sağlık hizmeti için sağlığa
ayrılan kaynaklara öncelik verilmesi gerektiğini ifade ederek, tüm dünyada
olduğu gibi vatandaşların sağlıklarını korumak ve iyileştirmek için harcanan
kaynağın yıldan yıla artış göstermesinin bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
OECD sağlık verileri ve Avrupa Komisyonu raporlarında,
Türkiye'nin yaptığı sağlık harcamasına göre, sağlık hizmetlerinden en üst
seviyede memnuniyet elde eden ülke olduğuna işaret eden Koca, bu durumun sağlık
sisteminin sürdürülebilirliğinin yanında, sağlık turizminde de rekabet şansının
ne kadar yüksek olduğunu gösterdiğini belirtti.
Bakan Koca, 2002'den itibaren sağlık göstergelerinde önemli
ilerlemeler kaydedildiğini dile getirerek, sağlıkta gelişmişlik endekslerinden
olan anne ölüm oranının yüz bin canlı doğumda 64'ten 13,6'ya bebek ölüm hızının
bin canlı doğumda 31,5'ten 6,8'e düştüğünü aktardı.
Doğumda beklenen yaşam süresinin 2002'de 72,5 yıl iken bugün
itibarıyla 78,3 yıla çıktığına dikkati çeken Koca, Türkiye'nin ekonomik olarak
orta-üst gelir grubu bir ülke olmasına rağmen doğumda beklenen yaşam süresinin
bu grup ülkelerin ortalamasının üstüne çıktığını söyledi.
"Bebek ölümleri
olağanüstü hızla düşürüldü"
Koca, sağlık hizmetlerini planlarken demografik değişimlerin
de göz önünde tutulması gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:
"Sağlık hizmetlerini planlarken demografik değişimleri
de göz önünde tutmamız gerekiyor. Yaşam süresinin uzaması yaşlı nüfus oranını
artırmaktadır. Bu, kişi başına sağlık hizmet maliyetini yükseltmektedir. Ayrıca
sağlık kurumlarımızda verilen hizmetlerin yanında evde verilen sağlık hizmeti,
son dönem hastaları için palyatif bakım gibi yeni sağlık hizmetleri türlerinin
de planlanması yapılmaktadır.
2002'den sonra bebek ve 5 yaş altı ölüm hızını önemli ölçüde
ve olağanüstü hızla düşürdük. Ölüm hızlarını daha da düşürmek için titizlikle
çalışmaya devam ediyoruz. Tek bebeğimizin bile önlenebilir bir sebepten
kaybedilmesini istemiyoruz."
"Her
alanda tedbir alıyoruz"
Koca, sağlıkta cepten yapılan harcamaların vatandaşa doğrudan
yansıdığını belirterek, Genel Sağlık Sigortası'nın devreye girmesi ve
vatandaşların tamamına yakının sağlık güvencesi altına alınması ile bu oranın
yüzde 17'lere seviyesine kadar indiğini bildirdi. Koca, özel hastanelerde
kanser vakalarında fark alınmasına son verildiğini hatırlattı.
Sağlıkta Dönüşüm Programı ile birlikte sağlık hizmetlerine
erişimin kolaylaştığını vurgulayan Koca, ihtiyaçlara yönelik sağlık
hizmetlerinin geliştirilmesine gayret gösterildiğini söyledi.
Sağlık Bakanlığının temel görevlerinden olan koruyucu ve
temel sağlık hizmetlerinin Bakanlığın her zaman önceliği olduğunun altını çizen
Koca, "Bir taraftan hastalıklardan korunmaya yönelik çalışmaları
sürdürürken, diğer taraftan belirlediğimiz standartlar, izlemler, denetim ve
ölçümler ile evde, okulda, iş yerlerinde ve insanın olduğu tüm alanlarda
sağlıkla ilgili tedbirler almaya devam edeceğiz." dedi.
Bebek dostu hastane sayısının hızla artarak 1300'e ulaştığına
işaret eden Koca, "2019 yılında doğumların yüzde 98'i hastanelerimizde
gerçekleşmiştir. Hastane dışı doğumların da büyük kısmı evde sağlık personeli
eşliğinde gerçekleşen doğumlardır." diye konuştu.
Koca, erken teşhis ve tedavi ile kalıcı sakatlığın önüne
geçmek için bebeklerde yapılan tarama programlarında başarı oranını yüzde 99
seviye ulaştığına dikkati çekerek, anne adaylarına ve bebeklere ücretsiz demir
ve bebeklere ücretsiz D vitamini desteğinin sürdürüldüğünü söyledi.
Yenidoğan taraması yapılan hastalık sayısını artırmaya
yönelik çalışmaların da devam ettiğini bildiren Koca, "Tarama programları
ile her yıl yaklaşık 7 bin çocuğumuzu gelişebilecek hastalıklardan koruyor,
onların toplumumuza iyi şartlarda kazandırılmasını sağlamış oluyoruz."
dedi.
"Aşı
oranları yüzde 98'e ulaştı"
Bakan Koca sunumunda, aşı reddine de değinerek, şu bilgileri
paylaştı:
"Aşı reddinin dünyada ve ülkemizde tartışıldığı bir
dönemde, önemli bir başarıya imza attık ve genişletilmiş bağışıklama
programımız kapsamında aşı oranlarımızı yüzde 96'dan 98'e çıkardık.
Yürüttüğümüz çalışmalarla, BCG aşısında oranımızı yüzde 93'ten, 96'ya; 5'li
karma aşıda ise yüzde 96'dan 98'e yükselttik.
Aşı, bulaşıcı hastalıklardan korunmada en etkili araçtır.
Sadece bireyi korumaktan öte tüm toplumun sağlığı için de kilit rol
oynamaktadır. Genişletilmiş bağışıklama programı çerçevesinde 13 antijen ile en
geniş aşılama programı uygulayan ülkeler arasındayız. Nüfus büyüklüğüne oranla
aşılama başarısında dünyadaki liderliğimizi korumaktayız."
Koca, bu yılından başından itibaren yaş, meslek ve altta
yatan hastalığa bağlı riskler ile riskli temas nedeniyle risk grubu
erişkinlerin de aşılandığını belirterek, 24 binden fazla aile hekimi ve yine
aynı sayıda aile sağlığı çalışanı ile Türkiye genelinde her vatandaşın
sağlığını korumak ve geliştirmek için hizmet verildiğini dile getirdi.
Bağışıklama ve anne-çocuk sağlığı hizmetlerinde sağlanan
başarının aile hekimleri aracılığıyla kuvvetli bir şekilde sürdürüleceğinin
altını çizen Koca, dört ilde obezite, diyabet, kalp damar hastalıkları ve
hipertansiyon takibinde pilot uygulamaya başlandığını söyledi.
Fahrettin Koca, sağlıklı hayat merkezi sayısının Ekim
itibarıyla 196'ye çıkarıldığını ifade ederek, aile hekimlerinin hizmet alanını
güçlendirecek olan bu merkezlerin, hastanelerdeki yığılmayı azaltma konusunda
önemli bir adım olacağını belirtti.
"Obezite
merkezi sayısı artırılacak"
Bakan Koca, toplum sağlığını tehdit eden en önemli sağlık
risklerinden biri olan obezite ile mücadelenin de sürdürüldüğünü anlatarak,
"Yüzde 34 gibi yüksek bir obezite sıklığı bulunmakta ve yıllar içindeki
artış hızı yavaşlama eğiliminde olsa da artmaya devam etmektedir. Üzülerek
söylüyorum ki OECD 2017 Yılı Raporu'nda en yüksek olan ülkelerdeniz." diye
konuştu.
Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı'nı kararlılıkla
uygulamaya devam ettiklerinin altını çizen Koca, "2018 yılında açmaya
başladığımız, bu yıl da çalışan personel eğitimleri ile işleyişini
düzenlediğimiz ve 300'e yakın personelin eğitimlerini tamamladığımız obezite
merkezlerimizin sayısını 2020'de 120'ye çıkarmayı hedefliyoruz." ifadesini
kullandı.
Dünya Sağlık Örgütünün belirlediği günde 5-6 gram tuz tüketim
hedefini yakalamak için çalışmaya devam edeceklerini dile getiren Koca, gıda
firmaları ve lokantacılarla bu konuda iş birliğinin sürdüğünü, 2017'de ise 10
gramın altına düşme başarısının yakalandığını söyledi.
"Her 5 kişiden
birinin sigarayı bırakması sağlandı"
Sağlık Bakanı Koca, sunumunda tütünle mücadele konusunda
yürütülen çalışmalara ilişkin de bilgi verdi. Sigara içmeyen insanların hiçbir
şekilde dumana maruz kalmasını istemediklerini vurgulayan Koca, şöyle devam
etti:
"Sigaranın insanlar nazarında cazip bir nesne olmaması,
itici-tiksindirici hale gelmesi için çalışıyoruz. Özellikle suistimal edilen
açık alan kavramını yeniden düzenlemek üzere çalışıyor, sigara içilen ortamları
temizleyerek sigarayı görünür olmaktan çıkarmayı hedefliyoruz. Sigara içenlere
bu bağımlılıktan kurtulmaları için ALO 171 hattı ve sigara bırakma
polikliniklerimizle destek oluyoruz. Çağrı merkezimizde günlük ortalama 4 bin
çağrı karşılanmaktadır. 2018'de sigarayı bırakmak için arayan her 5 kişiden
birinin sigarayı bırakması sağlandı."
Tütün bağımlılığından kurtulmak için sigara bırakma
poliklinikleriyle destek olunduğunu anlatan Koca, bugün itibarıyla faaliyet
gösteren sigara bırakma polikliniği sayısının 532 olduğunu, 792 sertifikalı hekimin
buralarda görev yaptığını bildirdi. Koca, ilaç imkanından da 1 milyon
vatandaşın yararlandığını bildirdi.
Koca, 7 gün 24 saat esasına göre hizmet veren ALO 191
Uyuşturucu İle Mücadele Danışma ve Destek Hattıyla da bugüne kadar 220 bin
kişiye hizmet verildiğini aktardı.
Toplumun ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesini
önemsediklerinin altını çizen Koca, personelin hizmet kalitesini yükseltmek
amacıyla "Psikososyal Destek, Çocuklara yönelik "Psikososyal Koruma,
Önleme ve Krize Müdahale Programları'nın yürütüldüğünü, Davranışsal
Bağımlılıkla Mücadele Eylem Planı'nın da uygulamaya konulacağını söyledi.
Kanserle mücadeleye ara verilmeden devam edildiğini belirten
Koca, geçen yıl 7 milyon kişiye tarama programlarının uygulandığını, bu sayede
15 bin kanser vakasının erken teşhis edilmesinin sağlandığını ifade etti.
Bakan Koca, bulaşıcı hastalıklar konusundaki erken uyarı
cevap sistemi sayesinde yıl içerisinde 2 bin 250 olaya müdahale edildiğini
kaydetti.
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, sığınma durumunda kalmış geçici
koruma altındakilere yönelik 29 ilde, 182 Göçmen Sağlığı Merkezinde 773 sağlık
ekibi ile hizmet verildiğine dikkati çekerek, "İhtiyaçlar çerçevesinde
insani sorumluluğumuzu yerine getirmeye devam edeceğiz. Ayrıca misafirlerimize
verilen aşılama hizmetleri ile ülkemizi ve dünyayı bulaşıcı hastalıklara karşı
koruyoruz." açıklamasında bulundu.